Archeologie

Als u graafwerkzaamheden uitvoert dieper dan 40 centimeter komt u in aanraking met archeologie. Archeologie is de bescherming van en het onderzoek naar het bodemarchief. Dit kunnen overblijfselen en resten zijn uit de verre geschiedenis, bijvoorbeeld uit de tijd van de neanderthalers of dichterbij in de tijd van de Romeinen of de Middeleeuwen.

In de bodem zitten bijvoorbeeld losse voorwerpen of scherven, maar ook allerlei structuren, zoals afval- en ophogingslagen, funderingen, kelders, beerputten, verdedigingsmuren of gedempte grachten. Al deze archeologische sporen zijn bijzonder omdat ze verbonden zijn met het dagelijkse leven vanaf het allereerste begin van de stad.

70 procent van de oppervlakte van Maastricht bevat waardevol bodemmateriaal. Dit kan niet allemaal behouden blijven. We moeten wel zorgvuldig afwegen wat wel en niet waardevol is en beschermd moet worden.

De archeologische uitgangspunten

  • archeologische waarden worden zoveel mogelijk in de grond (in situ) behouden en via het bestemmingsplan beschermd, omdat de bodem doorgaans de beste garantie biedt voor een goede conservering.
  • alleen als behoud in situ niet mogelijk is, worden behoudenswaardige archeologische resten veiliggesteld door opgraving;
  • de beslissing daarover ligt in de meeste gevallen bij de gemeente omdat volgens de Monumentenwet de gemeente bevoegd gezag is voor de archeologie binnen haar gemeentegrenzen;
  • initiatiefnemer van bodemingrepen (de bodemverstoorder) worden financieel verantwoordelijk gesteld voor eventueel archeologisch onderzoek;
  • de veroorzaker mag voor de uitvoering van noodzakelijk archeologisch onderzoek of archeologische werkzaamheden zelf een keuze maken uit erkende aanbieders op de ‘archeologische markt’.

De archeologische zones in het bestemmingsplan

In de bestemmingsplannen van Maastricht zijn of worden 3 archeologische zones aangebracht:

  • zone A is gelegen binnen de contouren van de vesting Maastricht, binnen 50 meter rondom bekende en gewaardeerde vindplaatsen, binnen terreinen met hoge waarde die op de Acheologische Monumentenkaart (AMK) staan en rondom historische relicten, zoals watermolens en kastelen. Binnen zone A is archeologisch onderzoek verplicht als er bodemverstoring plaatsvindt dieper dan 40 cm;
  • zone B is gelegen binnen de historische dorpskernen. Binnen zone B is archeologisch onderzoek verplicht als er bodemverstoring plaatsvindt dieper dan 40 cm en de verstoringsoppervlakte of het projectgebied groter zijn dan 250 m2;
  • zone C zijn de overige buitengebieden. Binnen zone C is archeologisch onderzoek verplicht indien bodemverstoring plaatsvindt dieper dan 40 cm en de verstoringsoppervlakte of het projectgebied groter zijn dan 2500 m2.

In welke zone uw locatie ligt kunt u zien op de cultuurwaardenkaart Maastricht

Wordt er bijvoorbeeld een zwembad aangelegd binnen zone A, moet een archeologisch onderzoek plaatsvinden. Als er funderingswerkzaamheden plaatsvinden voor een nieuwbouw groter dan 250 m2 binnen zone B dan moet er ook archeologisch onderzoek plaatsvinden.

Terug naar de hoofdpagina Cultureel erfgoed