De Wet Bibob

De Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Bibob) is een (preventief) instrument waarmee de gemeente kan voorkomen dat ze criminele activiteiten faciliteert. Ook helpt de wet de concurrentiepositie van bonafide ondernemers te beschermen. Zo kan de gemeente een vergunningaanvraag weigeren of een vergunning intrekken als er een ernstig gevaar dreigt dat die vergunning wordt misbruikt voor criminele doeleinden.

Werkwijze Wet Bibob

De toepassing van de Wet Bibob is een aanvullend middel op bestaande mogelijkheden om bijvoorbeeld een vergunning of een subsidie te weigeren, dan wel in te trekken.

De gemeente vindt het belangrijk dat de inzet van het Bibob-instrumentarium niet ten koste gaat van investeringen in de stad, het verminderen van regeldruk en het faciliteren van ondernemers en andere partners. Om die reden is ervoor gekozen om in eerste instantie in het kader van de Bibob-toets te volstaan met een zogenaamde Bibob-quickscan. Dit betekent dat bij de aanvraag of een vastgoedtransactie aangetoond dient te worden op welke wijze de financiering plaatsvindt. Op basis van deze quickscan bepaalt de gemeente of een volledige Bibob-toetsing nodig is. De Bibob-quickscan levert aanzienlijk minder administratieve lasten op dan een volledige toetsing.

Uitbreiding toepassingsbereik

De Wet Bibob is op 1 juli 2013 gewijzigd. Hierdoor is het toepassingsbereik van de Wet Bibob uitgebreid. Het college heeft op basis daarvan een nieuwe beleidslijn vastgesteld:

'Beleidslijn voor de toepassing van de Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur gemeente Maastricht (Bibob-beleidslijn)'.

De belangrijkste wijzigingen van het nieuwe Bibob-beleid hebben betrekking op:

  • aanvragen voor ontheffingen voor avondwinkels (artikel 6 Verordening Winkeltijden Maastricht)
  • aanvragen voor bepaalde evenementenvergunningen (artikel 3 Evenementenverordening gemeente Maastricht)
  • vastgoedtransacties (met name als de gemeente onroerend goed verkoopt).

Toelichting op de uitbreiding

Ontheffingen voor de openstellingen van avondwinkels

De gemeente biedt mogelijkheden om maximaal vier avondwinkels in de stad te vestigen. De avond- en nachtwinkels zijn door de late sluitingsuren een kwetsbare branche voor criminele beïnvloeding. Daarom wil het college goed zicht hebben op de achtergrond van de exploitatie voordat een ontheffing wordt gegeven.

Evenementenvergunningen

Er zijn geen in algemene zin aanwijzingen dat in de evenementenbranche criminele activiteiten plaatsvinden. Om die reden heeft de wetgever bepaald dat het een lokale aangelegenheid is om vast te stellen welke evenementen onder het toepassingsbereik van de Wet Bibob dienen te vallen.

Evenementen gaan vaak gepaard met hoge investeringen waarbij grote sommen contant geld in omloop gaan. Het gevolg hiervan is dat mogelijk gesproken kan worden van een kwetsbare branche. Eveneens vinden in veel gevallen tijdens evenementen horeca-activiteiten plaats waarbij de evenementenbranche in nauw contact kan staan met de - voor criminele activiteiten kwetsbare - horecabranche. Omdat op dit moment geen zicht bestaat op de financiering van de Maastrichtse evenementen en de achtergrond van de organisatie(s)/organisator(en), is het van belang om dit via de Bibob-toetsing te krijgen.

In de huidige beleidslijn met het daaraan gekoppelde aanwijzingsbesluit Bibob bij evenementen vallen alle evenementen waarbij een financiering van € 50.000,- of meer mee gemoeid is onder de Bibob-quickscan. Op deze wijze krijgt de gemeente beter zicht op de (mate van) kwetsbaarheid van de evenementenbranche. Ook kan er een gefundeerde uitspraak gedaan worden over de mogelijke criminele beïnvloeding. Of dit feitelijk het geval is, kan pas worden vastgesteld nadat kritisch is gekeken naar de achtergrond van verschillende (grootschalige) evenementen.

Vastgoedtransacties  

In de beleidslijn wordt een onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten vastgoedtransacties.

  • Als sprake is van verkoop van onroerend goed (met uitzondering van zogenaamd snippergroen) wordt een Bibob-quickscan toegepast.
  • Een Bibob-toets kan worden toegepast bij de aankoop/huur/verhuur van onroerend goed.

Hoe een Bibob-toetsing plaatsvindt bij de verkoop van onroerend goed en de overige gevallen heeft grotendeels te maken met de mate waarop de gevolgen van de transactie groter zijn. Bij de verkoop van onroerend goed worden het risico en de gevolgen van een transactie met een malafide tegenpartij groot geacht. De gemeente wil voorkomen dat crimineel vermogen via de aankoop en doorverkoop van het onroerend goed kan worden witgewassen. Om erachter te komen of een koper al dan niet als malafide dient te worden aangemerkt, wordt onderzoek gedaan naar de achtergrond.