Wat doet de gemeenteraad?

De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan van de gemeente. De raad bepaalt de hoofdlijnen van het beleid en houdt toezicht op de uitvoering ervan. Het college van burgemeester en wethouders bereidt de hoofdlijnen voor en voert het beleid uit. Het college heeft ook eigen taken.

Hoe werkt de gemeenteraad?

De gemeenteraad vergadert in principe tweewekelijks op dinsdagavond. De vergaderavond telt 3 blokken: de stadsronde, de raadsronde en de plenaire raadsvergadering. U kunt makkelijk in contact komen met raads- en burgerleden, actief deelnemen aan bijeenkomsten en discussies volgen. Binnen de verschillende fracties zijn de aandachtsgebieden verdeeld tussen de burger- en raadsleden.

Stadsronde (van 17.00 uur tot 18.30 uur)

In de stadsronde kunt u meepraten en meedenken met de raad. Soms ligt de nadruk meer op informatieoverdracht en wordt er een presentatie gegeven. Meestal vinden er meer bijeenkomsten tegelijkertijd plaats, elk met een eigen onderwerp. Uw bijdrage wordt meegenomen in de latere bespreking in de raadsronde en kan raadsleden van input voorzien tijdens de besluitvorming. Aanmelden voor een stadsronde is niet nodig, u kunt altijd een bijdrage leveren. Wilt u een bijdrage leveren maar is de stadsronde al geweest? Lees dan in de volgende paragraaf meer over de raadsronde en het inspreken. Wilt u meer weten of actief deelnemen? Neem dan even contact op met de raadsgriffie@maastricht.nl.

Raadsronde (van 19.00 uur tot 21.00 uur)

In de raadsronde vergaderen de raadsleden onderling en met het college. Hier vinden de debatten plaats. Van iedere fractie zit 1 raads- of burgerlid aan de gesprekstafel.

Raadsleden geven in de raadsronde hun mening over bepaalde onderwerpen en/of bereiden de formele besluitvorming voor. Ook dit gebeurt in parallelle sessies die u kunt bijwonen. In de agenda kunt u precies zien om welke onderwerpen het gaat en welke stukken daarbij horen. 

Als burger heeft u het recht om in te spreken over een onderwerp in de raadsronde. Insprekers kunnen zich aanmelden bij de raadsgriffie@maastricht.nl of 043 – 350 4046. Doe dit uiterlijk op de maandag (voor 16.00 uur) die vooraf gaat aan de Raadsavond van dinsdag. Dan kunnen we ervoor zorgen dat u goed aan bod komt. Voor insprekers is een speciale handleiding (PDF, 248 kb) opgesteld.

Raadsvergadering (vanaf 21.30 uur)

In de raadsvergadering worden de besluiten genomen. Ook stemt de raad over moties en amendementen. Discussies uit de eerste twee rondes worden niet overgedaan; hoogstens vindt er over een enkel onderwerp nog een kernachtige discussie plaats. Een onderwerp dat in de stads- of raadsronde is besproken, komt op z’n vroegst pas twee weken later in de raadsvergadering aan bod. Daardoor is er ruimte voor nader overleg en bedenktijd. De agenda van de raadsvergadering is openbaar. Bij agenda’s van eerdere vergaderingen vindt u ook de (beeld)verslagen.

Voorzitterschap vergaderavond

In de stads- en raadsronde vervullen negen raadsleden afwisselend het voorzitterschap. De burgemeester zit de raadsvergadering voor.

Samenstelling

De gemeenteraad bestaat uit 39 raadsleden, momenteel verdeeld over 13 politieke partijen. Iedere 4 jaar worden zij gekozen, de laatste keer was op 21 maart 2018. De fracties laten zich ondersteunen door burgerleden. Die zijn niet in de gemeenteraad gekozen maar mogen namens hun fractie wel het woord voeren in de stadsronde en in de raadsronde. Binnen de verschillende fracties zijn de aandachtsgebieden verdeeld.

Reglement van Orde

In het Reglement van Orde is precies omschreven hoe de gemeenteraad werkt. Denk aan de manier van vergaderen en stemmen. Ook staan de instrumenten van de raad hierin beschreven en de regels over het burgerinitiatief.

Instrumenten van de raad

Raadsleden hebben verschillende instrumenten om hun taken uit te voeren. Via zo’n raadsinstrument oefent de gemeenteraad invloed uit op de besluitvorming of stelt de raad kaders vast voor beleid.

Amendement

Een amendement is een tekstwijziging in een raadsbesluit van het college van burgemeester en wethouders. Het oorspronkelijke raadsvoorstel wordt gewijzigd als de meerderheid van de raad vóór het amendement stemt.

Motie

In een motie doet de raad een uitspraak over een bepaald onderwerp of doet een concreet verzoek aan het college. Deze moties komen bij het agendapunt over het betreffende onderwerp aan bod. Een motie is aangenomen als de meerderheid in de raad vóór stemt.

Schriftelijke vragen

Een raadslid kan altijd schriftelijke vragen stellen aan het college, ook over onderwerpen die niet op de agenda staan. Het college moet schriftelijke vragen van raadsleden binnen vier weken beantwoorden. In de volksmond ook wel ‘artikel 47-vragen’ genoemd (verwijzend naar het Reglement van Orde).

Interpellatie

Interpellatie is een zwaarwegend instrument dat raadsleden inzetten om het college te bevragen of ter verantwoording te roepen. Dat gebeurt in de raadsvergadering. Het gaat dan vaak over een politiek gevoelig onderwerp.

Raadsonderzoek of raadsenquête

Met een raadsonderzoek of een raadsenquête kan de raad een onderzoek instellen naar het uitgevoerde beleid van het college of van de burgemeester. Een raadsonderzoek weegt zwaar. Maar een raadsenquête gaat nog een stapje verder: dan kunnen getuigen zelfs onder ede worden gehoord.

Initiatiefvoorstel

Een initiatiefvoorstel is een voorstel van een raadslid waarover de gemeenteraad een besluit neemt. Zo’n voorstel is dus niet door het college van burgemeester en wethouders voorbereid.

Rekenkamer

De Rekenkamer versterkt de controlerende functie van de gemeenteraad en maakt tegelijkertijd voor de inwoners van Maastricht zichtbaar wat er terechtkomt van de beleidsvoornemens van de gemeente Maastricht.

De Rekenkamer onderzoekt of het gevoerde beleid doelmatig en doeltreffend was en soms of het gevoerde beleid rechtmatig was. En rapporteert hierover. Het accent legt zij daarbij op leren en verbeteren. De Rekenkamer werkt geheel onafhankelijk van de gemeenteraad en van het college van burgemeester en wethouders. Meer informatie vindt u op www.rekenkamermaastricht.nl.