Veelgestelde vragen over asielzoekers en vluchtelingen

Er zijn verschillende soorten opvangcentra. Waar een asielzoeker wordt opgevangen, is afhankelijk van de fase van de asielprocedure waarin hij zich bevindt. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) kijkt op welke locatie ruimte is om mensen op te vangen. Het COA overlegt met de gemeente over geschikte plekken. Dit is ter aanvulling op de 600 vluchtelingen die sinds 2014 worden opgevangen in het asielzoekerscentrum (AZC) in Limmel.

Welke locaties zijn er dan nu in Maastricht?

AZC Limmel, voormalig Overmaze
Contact: azcmaastricht@coa.nl / 088 715 04 00

AZC Dependance Parkweg, Villapark/Sint Pieter
Contact: villapark@coa.nl / 06 31 65 78 99

AZC Dependance Taliënruwe, Malberg
Contact: malberg@coa.nl / 06 31 65 78 81

Waarom is de gemeente Maastricht naar panden gaan zoeken?

We weten uit ervaring dat in het voorjaar de instroom van vluchtelingen weer toeneemt. Het Rijk en COA verwachten dat er in de loop van dit jaar een groot tekort aan opvangplekken ontstaat. Het COA overlegt met de gemeente over mogelijk geschikte plekken voor opvang. De gemeenteraad van Maastricht heeft het college in september 2015 verzocht te onderzoeken of er gebouwen redelijkerwijs geschikt gemaakt kunnen worden voor de opvang van vluchtelingen en hierover in contact te treden met het COA. Dit aanvullend op de hoofdlocatie van het AZC in Limmel.

Wat is het resultaat van deze zoektocht?

De gemeente en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) hebben twee locaties aangewezen: het voormalige kantoor van Macintosh aan de Parkweg in Villapark/Sint Pieter en het voormalige UM Guesthouse / bejaardencentrum aan de Taliënruwe in Malberg. Dit worden dependances van het AZC in Limmel.

Wat hield deze zoektocht naar mogelijke locaties in?

De gemeente heeft samen met COA en de Provincie Limburg gezocht naar locaties die geschikt (te maken) zijn voor de opvang van vluchtelingen. Daarbij is onder andere gekeken naar de beschikbaarheid van gebouwen, eigendomssituatie, en de omgeving van het gebouw. Daarnaast zijn locaties beoordeeld op de eisen die COA stelt aan zaken als veiligheid, beheer en financiën. De politie heeft voor de geselecteerde locaties een inschatting gemaakt op het gebied van integrale veiligheid. 

Waarom informeert de gemeente nu pas? De geruchten gingen al lang rond in Malberg.

De gemeenteraad heeft in september 2015 opdracht gegeven voor een stadsbrede zoektocht naar aanvullende locaties op het AZC Maastricht. In de afgelopen maanden heeft de gemeente samen met het COA en de Provincie Limburg de beschikbare opties verkend en beoordeeld. Woensdagochtend 23 maart is het definitieve besluit gevallen om de locaties in Malberg en Villapark in te zetten. Diezelfde dag is het communicatietraject gestart.

Zijn er nog meer opvanglocaties in Maastricht te verwachten?

Met de twee dependances, naast het AZC Maastricht, is de zoektocht afgerond. Wel heeft COA de gemeente Maastricht verzocht om daarnaast te zoeken naar opvanglocaties voor 100 alleenstaande minderjarig vreemdelingen. Deze groep jongeren zonder ouders worden in groepen van 16-20 opgevangen. COA en gemeente Maastricht bekijken of er mogelijkheden zijn om deze groep opvang te bieden in de stad. Hierover vindt aparte besluitvorming plaats door het college. 

Wat doen de bewoners van een AZC de hele dag?

Er zijn verplichte gesprekken en programma's waar bewoners aan moeten deelnemen. Ook kunnen bewoners gebruik maken van het Open Leercentrum die beheerd wordt door Nederlandse vrijwilligers en bewoners. Hier staan computers en kunnen bewoners in hun eigen tempo en op hun eigen niveau werken of gebruik maken van internet. Kinderen kunnen hier hun huiswerk maken. Er is begeleiding van medebewoners en Nederlandse vrijwilligers.

Zowel statushouders, als niet-statushouders, mogen maximaal 24 weken per jaar betaald werken. Eventuele inkomsten worden ingehouden op het leef- en kleedgeld. Op de locatie zijn ook (kleine) werkzaamheden, zoals tolk en vertaalwerkzaamheden, het verrichten van kleine reparaties, toezicht en ondersteuning in de crèche en schoonmaakwerkzaamheden waar een kleine vergoeding tegenover staat.

Een deel van de asielzoekers kiest er dus voor om te werken of studeren tijdens hun verblijf in de opvang. Werken of studeren vergroot de zelfredzaamheid en heeft een positief effect op de persoonlijke ontwikkeling, toekomstperspectief en leefomgeving van de bewoner.

Aangezien de bewoners van Malberg statushouders zijn zullen zij zich richten en voorbereiden op uitstroom naar een woonruimte elders in Nederland.

Wat houden pre-inburgeringsprogramma's in?

Vluchtelingen krijgen via het COA lesprogramma’s aangeboden zoals NT2 (Nederlands als 2e taal), programma’s over de rechten en plichten van burgers in Nederland en algemene kennis over de Nederlandse maatschappij. Deze cursussen zijn voorafgaand aan de reguliere, verplichte inburgeringcursussen. Meer info via www.coa.nl.

Zijn de woningen wel geschikt voor gezinnen?

De woningen voldoen aan de minimale eisen zoals het COA die heeft opgesteld. Er moeten nog wel wat aanpassingen gedaan worden om de ruimte woonklaar te maken. Er komen ook algemene ruimten zoals een ontmoetingsruimte. Het is voor de tijdelijke bewoners al een groot voordeel dat ze zelfstandig kunnen wonen en eigen faciliteiten krijgen, zoals een eigen douche, toilet en keuken per woonruimte.

Is er op de Taliënruwe sprake van asbestsanering?

Het is een oud pand. Het COA heeft opdracht gegeven aan een onafhankelijk gecertificeerd bureau om een inventarisatie en een analyse te maken. Het COA is in afwachting van het definitieve rapport. Mochten de conclusies in het rapport aanleiding geven om te saneren of andere aanpassingen te doen, dan zal daar opdracht voor gegeven worden. De veiligheidsnormen worden hierbij gevolgd.

Hoe kunnen we de onrust wegnemen in de wijk?     

Het is heel belangrijk om informatie uit te wisselen. Er zijn de afgelopen weken gesprekken gevoerd door de gemeente en het COA met bewoners; één op één maar ook in kleine groepen. Deze gesprekken zijn altijd mogelijk en aan te vragen via het COA(mail: Malberg@coa.nl of per telefoon locatie Malberg: 06-31651881). Via de hoofdingang van de locatie kunt u ook uw vragen stellen aan de huismeester.  En zodra er sprake is van bewoning zal de receptie 24 uur per dag bemand zijn.

U woont in Villapark. Vermindert de waarde van mijn pand?

De bestemming laat wonen toe. Er is dus geen sprake van een waardeverandering door een verandering van de juridische bestemming van het pand. 

U woont in Malberg. Vermindert de waarde van mijn pand?

Dat is niet de verwachting gezien de tijdelijke aard van de opvang (maximaal 2 jaar) en het feit dat het gebouw voor de opvang wordt opgeknapt.

Komt er ook nog meer crisisopvang, zoals in oktober 2015?

In oktober 2015 is er drie keer sprake geweest van tijdelijke (72 uur) crisisnoodopvang in het azc Maastricht) opvang van vluchtelingen. Op dit moment vindt geen crisisnoodopvang meer plaats. Niet in Maastricht en ook niet elders in het land en lopen er geen verzoeken hiervoor.

Wie zijn de asielzoekers precies?

Een asielzoeker is kortweg gezegd iemand die in Nederland wil blijven en daarom asiel aanvraagt. Mensen die in Nederland asiel willen aanvragen, moeten zich melden in Ter Apel.

De populatie van een azc is afhankelijk van verschillende factoren. Allereerst wisselt de nationaliteit van hen die asiel zoeken iedere periode. Op dit moment zijn het bijvoorbeeld veel Syriërs. Dat kan over een half jaar weer anders zijn omdat er ergens anders in de wereld omstandigheden zijn waardoor mensen op de vlucht slaan.

Het COA houdt bij het huisvesten van asielzoekers rekening met de verschillen per continent en zelfs met het land van herkomst, met cultuur, religie en gezinssamenstelling. Zo zullen zij gezinnen en alleenstaanden scheiden. Dat is ook de reden dat de bezetting in een azc nooit 100% kan zijn: het welzijn van de bewoners en de sfeer op het azc zijn belangrijker.

bron: COA

Wanneer krijgen asielzoekers een verblijfsvergunning?

De Rijksdienst Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND) beoordeelt asielaanvragen, daar heeft de gemeente geen zeggenschap in.
bron: Rijksoverheid

Nieuwe vluchtelingen: Nederland is alert op veiligheid

De vluchtelingen zijn zelf op de vlucht voor het terrorisme en geweld in hun land, hebben soms ook economische motieven of een combinatie daarvan (zie voor economische motieven hieronder). Maar de Nederlandse overheid kan niet uitsluiten dat er jihadisten zitten in de vluchtelingenstroom naar Europa. Het kabinet versnelt de verbeteringen in de registratie en identificatie van asielzoekers. Dit gebeurt na de aanslagen op 13 november 2015 in Parijs. Zo neemt de politie bij alle asielzoekers vingerafdrukken af. De politie fouilleert alle nieuwkomers bij binnenkomst in Nederland en doorzoekt hun bagage. Ook worden vingerafdrukken afgenomen en mag de politie mobiele telefoons controleren. De Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten en de politie letten op vreemdelingen die misschien radicaliseren of worden geronseld voor de jihad. Ook andere organisaties zijn alert. Zoals de IND, het COA en de DT&V. Zij kunnen verdachte signalen melden bij de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

Mogen asielzoekers met alleen economische motieven ook in Nederland blijven?

Nee. Asiel is een vorm van bescherming. Iedereen kan asiel aanvragen in Nederland. Maar een (tijdelijke) verblijfsvergunning krijgt iemand pas als hij terecht bang is voor vervolging in zijn land. Of als hij door de onveiligheid in zijn land niet kan terugkeren.

bron: Rijksoverheid

Hoeveel asielzoekers worden toegelaten en hoeveel afgewezen?

Van januari tot en met oktober 2015 zijn ruim 45.000 asielverzoeken gedaan. Daarvan zijn ongeveer 31.500 toegekend omdat deze mensen bescherming nodig hebben. Dit is ongeveer 70% van alle aanvragen. 

bron: Rijksoverheid

Waar moeten mensen met een verblijfsvergunning naartoe?

Asielzoekers met een verblijfsvergunning gaan deel uitmaken van de Nederlandse maatschappij. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) wijst deze vergunninghouders toe aan gemeenten. Gemeenten moeten hen passende woonruimte aanbieden. De Rijksoverheid bepaalt elk half jaar het aantal vergunninghouders dat gemeenten moeten huisvesten. Voor Maastricht zijn dat voorlopig rond de 300 vergunninghouders.

Hoe zit het met het aanbod van woonruimte voor de vergunninghouders?

Er is op dit moment geen sprake van ‘een gevaar’ voor de woningmarkt. Vergunninghouders hebben recht op een sociale huurwoning en die krijgen ze ook toegewezen. Samen met de woningcorporaties is er een taskforce gevormd om de plaatsing zo soepel mogelijk te laten verlopen. Dat loopt goed. 

Wat gebeurt er met afgewezen asielzoekers?

Een afgewezen asielzoeker kan in beroep gaan. Krijgt hij geen gelijk van de rechter? Dan moet de asielzoeker terug naar het land van herkomst. Tot de uitspraak van de rechter mag hij in een asielzoekerscentrum blijven. Is de afwijzing definitief? Dan heeft de vreemdeling 28 dagen de tijd om te vertrekken. De Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) assisteert hierbij.

Bron: Rijksoverheid

Is het de bedoeling dat de asielzoekers integreren?

Afhankelijk van in welke fase van de procedure een bewoner van het azc zich bevindt, volgt hij programma’s en begeleidingsgesprekken. De programma’s zijn op het individu afgestemd en betreffen terugkeertrainingen of integratietrainingen. Ook krijgen bewoners Nederlandse les afgestemd op de fase van de asielprocedure waarin zij zich bevinden.

Het aanbod van activiteiten is sterk afhankelijk van vrijwilligersorganisaties die wel of geen activiteiten organiseren of bewoners van het azc toe willen laten bij hun activiteiten. Activiteiten vinden alleen plaats als er tijd, geld, ruimte en vraag naar is.

Asielzoekers worden ook betrokken bij de dagelijkse gang van zaken op de opvanglocatie zoals schoonmaakwerkzaamheden en onderhoud. COA-medewerkers laten hen kennismaken met Nederlandse gewoonten en gebruiken.

Spreken de bewoners van het AZC en de dependances Engels?

Dat is wisselend.

Gaan de kinderen naar school?

Voor alle kinderen in Nederland geldt de leerplicht, dus ook kinderen die in een asielzoekerscentrum verblijven, moeten overdag naar school.

Waar gaan de kinderen in Maastricht naar school?

De kinderen uit het AZC Maastricht die basisonderwijs volgen, gaan op dit moment naar OBS De Regenboog in Scharn en naar Montessori BS De Poort. Er vindt nog overleg plaats met de schoolbesturen waar de kinderen uit de dependances naar school gaan. De kinderen die voortgezet onderwijs volgen gaan naar de Internationale SchakelKlas (ISK). Deze is gevestigd aan de Kasteel Schaloenstraat in Nazareth en aan de Bemelergrubbe.

Waar gaan de bewoners van de dependances naar de dokter?

Bewoners van de dependance Villapark kunnen op deze locatie gebruik maken van de aanwezigheid van het Gezondheidscentrum Asielzoekers (GCA) dat kwalitatief hoogwaardige huisartsenzorg aan asielzoekers aanbiedt. Voor Malberg geldt dat niet. Zij moeten een afspraak maken voor een afspraak bij het Gezondheidscentrum Asielzoekers (GCA) in het azc Maastricht of huisarts in Maastricht.

Hoe wordt de leefbaarheid in de wijken gegarandeerd?

Het COA huurt de woningen van de eigenaren. Het COA is ook verantwoordelijk voor het dagelijks beheer. Daarnaast zal het COA nauw samenwerken met de gemeente, politie en buurtbewoners om de leefbaarheid in de wijk te garanderen.

Wat betekent de nieuwe locaties voor de wachtlijsten voor huurwoningen in Maastricht?

Niets. De panden waarin het AZC en de dependances zijn gevestigd waren sowieso niet beschikbaar voor sociale verhuur.

Burengesprekken en buurtgesprekken: waarom zijn alleen de direct omwonenden uitgenodigd?

We hebben ervoor gekozen om in eerste instantie het gesprek aan te gaan met een groep van direct omwonenden. Het gemeentebestuur, COA en andere organisaties zullen vragen beantwoorden en zaken uitleggen. 

Komen er meer burengesprekken of buurtgesprekken?

Ja. We willen de direct omwonenden de komende maanden regelmatig bijpraten.