Geen 18, geen alcohol. Of…?

Om te toetsen in hoeverre alcoholverkopers zich aan de wettelijke leeftijdsgrens voor de verkoop van alcohol (18 jaar) houden, heeft Universiteit Twente in opdracht van de 18 Zuidlimburgse gemeenten een nalevingsonderzoek uitgevoerd. De aanbevelingen uit dit onderzoek worden opgenomen in de lokale uitvoeringsprogramma’s van de gemeenten. 

Resultaten

In totaal hebben de verkopers in 31,3% van de gevallen aan de jongeren om hun ID-kaart gevraagd en de uiteindelijke naleving (geen alcohol verkopen aan minderjarigen) bedroeg 21,6%. De naleving was het best in supermarkten (56%), gevolgd door slijterijen (26%), sportkantines (14%), cafetaria’s (7%) en horeca (6%). Het nalevingspercentage geeft aan hoeveel procent van de verkopers zich tijdens het onderzoek hield aan de wet en dus geen alcohol verkocht aan minderjarige mysteryshoppers. 

De cijfers in Zuid-Limburg zijn vergelijkbaar met de landelijke cijfers van begin 2015. 

Aanbevelingen

De beschikbaarheid van alcohol is een belangrijke voorspeller van alcoholgebruik onder jongeren. Een belangrijke aanbeveling is de leeftijdscontrole. Verstrekkers van alcohol moeten jongeren die jonger lijken te zijn dan 25, om hun ID vragen. Dit moet een automatisme worden. Alleen vragen naar leeftijd leidt bijna altijd tot een foute inschatting. Daarbij is het belangrijk dat zij ook aangeven aan hun klanten dat zij dit doen en dat de jongere dus hun ID bij de hand moeten hebben. Verstrekkers die gebruik maken van hulpmiddelen om leeftijd vast te stellen helpen hun medewerkers zeker. Ook kunnen verstrekkers elkaar helpen door het uitwisselen van tips. 

Gemeenten op hun beurt hebben een belangrijke taak in het controleren van alcohol verstrekkers. De onderzoekers stellen: betere handhaving leidt tot betere naleving. Daarnaast worden gemeenten ook geadviseerd om door te gaan met het inzetten van mysteryshoppers. 

Aan de slag!

Het nalevingsonderzoek maakt deel uit van een regionaal project waarin alcoholmatiging en terugdringen van de startleeftijd bij jongeren centraal staat. Gemeenten, GGD Zuid Limburg en Mondriaan hebben onder andere een gezamenlijk preventie- en handhavingsplan opgesteld en proberen met een integrale aanpak het alcoholgebruik onder jongeren in goede banen te leiden. Mede door dit nalevingsonderzoek blijkt dat naast preventie ook handhaving extra aandacht nodig heeft. 

Over het onderzoek

Het doel van het onderzoek was te toetsen in hoeverre de correcte leeftijdgrens bij alcoholverstrekking werd gehanteerd en zodoende te komen tot een nulmeting om de effecten van toekomstig beleid te gaan meten. Universiteit Twente heeft het onderzoek opgezet en uitgevoerd. Voor de bezoeken gebruikten zij mysteryshoppers. Hiervoor selecteerden de onderzoekers van de Universiteit Twente 20 jongeren met een gemiddeld uiterlijk. Zij hebben in twee weekenden pogingen gedaan om alcohol te kopen, volgens een vooraf geoefend stappenplan.