Verkenning aanvullende maatregelen hoogwaterveiligheid

26 mei 2015

De gemeente Maastricht start een verkenning naar aanvullende maatregelen om de stad in de toekomst nog beter te beschermen tegen extreem hoge waterstanden van de Maas. Als gevolg van klimaatveranderingen is er de komende decennia steeds meer sprake van extreme neerslaghoeveelheden. Dit zorgt voor een (veel) grotere waterafvoer in het stroomgebied van de Maas dat moet worden opgevangen. Daarnaast heeft het Rijk eind 2014 besloten om het beschermingsniveau voor de Maas in het kader van het Deltaprogramma te verhogen. Aanvullende maatregelen zijn nodig om dit te kunnen realiseren.
De gemeente Maastricht voert de verkenning uit op verzoek van het Rijk en de Provincie Limburg. De verkenning zal gefaseerd worden uitgevoerd via een open, participatief proces. Naar verwachting zal het gehele proces van de verkenning zo’n twee jaar in beslag nemen.

Aanleiding

Maastricht had in de jaren 1993 en 1995 te maken met grote overstromingen van de Maas met aanzienlijke schade aan de stad. Om herhaling te voorkomen is in de jaren daarna fors geïnvesteerd in diverse maatregelen. Zo zijn onder andere kades en muren langs de Hoge Weerd, bij het Charles Eyckpark en in Bosscherveld verhoogd of gerealiseerd om de stad beter te beschermen tegen hoogwater. Ook zijn rivier verruimende projecten uitgevoerd die via natuurontwikkeling en/of grindwinning erop gericht zijn om overstromingen te voorkomen. Het project Grensmaas of de verbeteringsmaatregelen langs de Jeker en de Kanjel zijn hier goede voorbeelden van.

Aanvullende maatregelen

Maar er zijn aanvullende maatregelen nodig. Niet alleen de klimaatveranderingen, maar ook de maatschappelijke behoefte aan een hoger beschermingsniveau om slachtoffers en grote (economische) schade te voorkomen en om kwetsbare gebieden en infrastructuur te beschermen, is reden geweest voor het Rijk om eind 2014 de norm voor hoogwaterveiligheid in het nationale Deltaprogramma te verhogen. Voor Maastricht betekent dit dat het beschermingsniveau tegen hoogwater in de Maas uiterlijk in 2050 moet zijn verhoogd van een overstromingsrisico van 1 maal in de 250 jaar naar 1 maal in de 1000 jaar voor het stedelijk gebied van Maastricht en tot 1 maal in de 3000 jaar voor de oostelijke Maasoever. Voor Maastricht Oost is een hogere bescherming noodzakelijk, omdat in dat gebied grotere schade en meer slachtoffers te verwachten zijn dan in de rest van de stad. Voor St. Pieter en de kernen Borgharen en Itteren is het beschermingsniveau vastgesteld op een overstromingsrisico van 1 maal in de 300 jaar.

Wethouder Gerdo van Grootheest: “De gemeente Maastricht voelt zich blijvend verantwoordelijk voor de veiligheid van onze inwoners tegen hoog water. Daarom zijn er aanvullende maatregelen nodig om onze stad ook naar de toekomst toe hier tegen te blijven beschermen”.

Plan van aanpak

Na de zomer wordt een start gemaakt met de verkenning. Hierin worden alle mogelijke maatregelen (rivierverruimende en dijkenmaatregelen) geïnventariseerd zoals bijvoorbeeld de (on)mogelijkheden van het verhogen, verstevigen of het verlengen van kades en dijken, het omleiden van water of het verdiepen van het zomerbed. Ook wordt er gekeken naar de relatie met de ruimtelijke en economische ontwikkeling van de stad en er wordt een (maatschappelijke) kosten-batenanalyse gemaakt. Dit moet leiden tot een voorkeursoplossing voor de kortere (2030) en de lange termijn (2050-2100).

De gemeente zal de verkenning niet alleen uitvoeren. Samen met alle betrokken partijen, variërend van bijvoorbeeld het Rijk, Provincie tot de raad, buurtkaders, ondernemersverenigingen, belangengroepen en betrokken inwoners, gaan we op een rij zetten wat wenselijk, effectief en haalbaar is. De verkenning zal daarom starten met een brede open oproep om mogelijke maatregelen aan te dragen. Naar verwachting duurt de verkenning zo’n twee jaar en deze zal gefaseerd uitgevoerd worden.