Een overbelast elektriciteitsnetwerk

We stappen over van aardgas naar elektriciteit. Er liggen steeds meer zonnepanelen op daken. Er komen nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen bij. En we gebruiken vaker elektrische auto’s. Ook gebruiken we vaak op hetzelfde moment stroom. 

Oftewel: het stroomnet is vol. Dat heet netcongestie. En dat wil zeggen dat er niet méér elektriciteit door de stroomkabels en elektriciteitsstations past. Voor huizen is ruimte op het laagspanningsnet gereserveerd. Maar deze ruimte wordt snel kleiner. Daarom is het lastig om nieuwe plannen te maken. Voor bedrijven is het vaak niet meer mogelijk om hun elektriciteitsaansluiting te verzwaren.

De 3 delen van het elektriciteitsnet

Het net bestaat uit 3 onderdelen: 

• het hoogspanningsnet
• het middenspanningsnet
• het laagspanningsnet. 

Grote bedrijven gebruiken veel stroom. Zij zijn op het hoog- en middenspanningsnet aangesloten. Kleine bedrijven, woningen en maatschappelijke voorzieningen zijn aangesloten op het laagspanningsnet. TenneT beheert het hoogspanningsnet. In Maastricht beheert Enexis het midden- en laagspanningsnet.

De ruimte verdelen

Het uitbreiden van het elektriciteitsnet kost veel tijd. Daarom gelden er landelijke regels. Die zorgen voor een eerlijke verdeling van de beschikbare ruimte op het stroomnet. Deze regels staan in het Maatschappelijk Prioriteringskader. Dat is opgesteld door de Autoriteit Consument & Markt (ACM). 

Als het net vol is, kan niet iedereen direct een nieuwe of zwaardere aansluiting krijgen. Hiervoor gebruiken netbeheerders dit kader. Op dit moment reserveren zij nog ruimte voor kleinverbruikers, zoals woningen en kleine bedrijven met een aansluitingen tot en met 3 x 80 ampère. Deze aanvragen gaan meestal door, ook als het druk is op het net. Sinds 1 januari 2026 is het Maatschappelijk Prioriteringskader vernieuwd. En 1 juli 2026 verandert er iets belangrijk: de  reservering voor kleine aansluitingen stopt. 

Maatschappelijk belang heeft voorrang

Vanaf 1 juli komt er 1 gezamenlijke wachtrij voor grote en kleine aansluitingen. Enexis verdeelt de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet dan op basis van maatschappelijk belang. Projecten die belangrijk zijn voor de samenleving kunnen voorrang of prioriteit krijgen. Denk aan  woningbouw, zorg, onderwijs en warmtevoorzieningen. 

Let op: voorrang betekent alleen een betere plek op de wachtrij. Het betekent niet dat het werk sneller wordt uitgevoerd. Ook als u bovenaan staat, moet u wachten tot er ruimte is. Dat kan nog jaren duren.

Maatschappelijke prioritering aanvragen

Voor bepaalde maatschappelijke projecten — zoals woningbouw en onderwijs — kan een bestuursverklaring van de gemeente onderdeel zijn van de aanvraag voor prioritering bij Enexis. De gemeente beoordeelt of een project voldoet aan de landelijke eisen voor maatschappelijke prioritering. Dit doet de gemeente op basis van het Maatschappelijk Prioriteringskader. Daarbij wordt onder andere gekeken of het project valt onder veiligheid of basisbehoeften of de gevraagde transportcapaciteit noodzakelijk is en of het project op korte termijn wordt gerealiseerd. De uiteindelijke beslissing over de toekenning van transportcapaciteit ligt bij netbeheerder Enexis.

Wat betekent dit voor u?

Niet alle projecten hebben een gemeentelijke verklaring nodig. Organisaties die vallen onder de categorie nationale veiligheid (zoals ziekenhuizen, politie of defensie) of die bijdragen aan het ontlasten van het elektriciteitsnet kunnen rechtstreeks een prioriteitsverzoek indienen bij Enexis met eigen bewijsstukken. Twijfelt u of uw project in aanmerking komt voor maatschappelijke prioriteit? Op de website van Enexis vindt u meer informatie.

Een bestuursverklaring aanvragen

We maakten een formulier dat u kunt gebruiken om bij ons een bestuursverklaring aan te vragen. Vul het zo compleet mogelijk in en mail het naar energie [at] maastricht.nl (energie[at]maastricht[dot]nl).

Vraag een gemeentelijke bestuursverklaring aan

We beoordelen volledige aanvragen binnen 6 tot 8 weken.

Vragen of meer informatie?